Dieta metaboliczna

Najnowszym trendem w zachodnioeuropejskiej dietetyce jest tzw. Metabolic Typing, czyli określenie indywidualnego typu przemiany materii. Punktem wyjścia w tej metodzie jest założenie, iż dane pokarmy (oraz zawarte w nich składniki odżywcze) mogą mieć całkowicie odmienny wpływ na spożywające je osoby. Tym też, zdaniem specjalistów MT, należy tłumaczyć krańcowo różne u różnych osób efekty programów żywieniowych oraz diet odchudzających.  Nie ma bowiem diet uniwersalnych, w identycznym stopniu skutecznych dla wszystkich – to, co jednym pomaga w walce ze zbędnymi kilogramami, na drugich nie działa wcale lub  nawet im szkodzi.

Dietetycy MT twierdzą, iż każdy z nas jest  inaczej genetycznie zaprogramowany co do ilości i rodzaju pokarmu. Powinniśmy sobie zdawać sprawę z tego, iż odziedziczyliśmy po swych odległych przodkach określony typ przemiany materii, a tym samym określone reakcje biochemiczne na dane pożywienie. Dlatego trudno bez dokładnych badań orzec, czy dany produkt – uznawany powszechnie za korzystny dla zdrowia – faktycznie wpływa pozytywnie na nasz organizm.

Istnieje kilka metod określenia osobistego typu metabolizmu. Ich podstawą jest szczegółowa ankieta badająca preferencje żywieniowe danej osoby oraz proste badania sprawdzające takie parametry, jak szybkość spalania glukozy w organizmie, ciśnienie krwi oraz Ph moczu i śliny.  Wyniki testów pozwalają określić typ metaboliczny i dobrać odpowiednią do niego dietę.

Dieta MT wyróżnia trzy podstawowe typy przemiany materii:

– szybkiego spalacza – charakteryzującego się szybką przemianą materii

– wolnego spalacza – czyli osobę o powolnej przemianie materii

– typ pośredni, czyli tzw. osobnika zbalansowanego.

Według dietetyków MT najodpowiedniejszą dietą dla osoby o szybkiej przemianie materii jest pożywienie, które wymaga więcej czasu do spalenia:  mięso, tłuszcze, niewielka ilość jarzyn, produkty obfitujące w witaminy E, B3, B12, B5 oraz cynk i jod.

Natomiast osoby o powolnej przemianie materii powinny oprzeć codzienną dietę o węglowodany, jeść dużo jarzyn oraz owoców, ograniczać białka zwierzęce oraz wybierać produkty, w których znajdują się witaminy B1, B7, B3, B6, a także magnez, chrom oraz potas.

Zdaniem zwolenników Metabolic Typing, organizm, który otrzymuje składniki zgodne z osobistym programem genetycznym, szybko regeneruje osłabiony system immunologiczny i bez problemu zaczyna radzić sobie z takimi problemami, jak alergie, nadciśnienie, nadwaga, przewlekłe zmęczenie.

Czytaj więcej

W trakcie diety wybierajmy produkty wysokiej jakości

Osoby które decydują się na dietę odchudzającą, powinny wybierać produkty o wysokich walorach odżywczych. Warto bowiem pamiętać, iż pokarm niskiej jakości, pozbawiony wielu cennych pierwiastków oraz witamin, może spowodować osłabienie organizmu i przynieść więcej szkody, aniżeli pożytku. Dlatego podstawą diety powinny być produkty naturalne, pozbawione szkodliwych dla zdrowia chemicznych dodatków.

Tymczasem większość dostępnej w sklepach żywności posiada domieszkę środków syntetycznych. Producenci pożywienia nagminnie stosują sztuczne środki zapachowe, przeciwutleniacze, substancje powlekające, konserwanty, regulatory kwasowości, środki przeciwzbrylające, wreszcie sztuczne dosładzacze, utrwalacze barw oraz emulgatory. Ponadto większość produktów spożywczych zostaje zanieczyszczona chemią jeszcze na etapie produkcji. Wśród substancji chemicznych, stosowanych w celu intensyfikacji upraw, znajdują się pestycydy, regulatory wzrostu, azotany i azotyny, dodawane do pasz antybiotyki, metale ciężkie oraz mykotoksyny.

Kupujemy więc żywność zatrutą chemią, żywność, której zapach, smak i konsystencja są często efektem zastosowanych dodatków, umożliwiających wydłużenie terminu przydatności do spożycia oraz poprawiających właściwości organoleptyczne produktu. Dobrym przykładem jest tutaj glutaminian sodu, który rzekomo usprawnia proces trawienia, w rzeczywistości zaś uzależnia i zwiększa łaknienie.

Co prawda, zgodnie z prawem unijnym dodawanie do żywności chemicznych dodatków jest procederem legalnym, a także – podobno – nieszkodliwym dla zdrowia, jednak badania prowadzone przez niezależne ośrodki badawcze prowadzą do zgoła odmiennych wniosków. Dostarczane wraz z pożywieniem środki chemiczne kumulują się w organizmie i zaburzają jego równowagę biochemiczną, z czasem prowadząc do rozwoju groźnych chorób. Ponadto długotrwałe oddziaływanie wielu dodatków chemicznych na organizm nie zostało do końca zbadane (lub też nie znamy wyników owych badań). Obowiązująca na terenie Unii lista dopuszczalnych syntetycznych dodatków zawiera ponad 4000 pozycji. Warto również wspomnieć, iż w ciągu roku spożywamy około 2 kilogramów dodatków chemicznych.

W trakcie diety, kiedy zmienia się metabolizm organizmu, należy szczególnie zadbać o to, by w spożywanych produktach było jak najmniej chemii i jak najwięcej wartościowych składników. Dlatego podstawą codziennych posiłków powinny stać się produkty ekologiczne – oznaczone niebieskim kółkiem w kształcie zębatki oraz napisem „Bio”  lub „Organic”.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż wiele produktów sprzedawanych jako „zdrowa żywność” czy też „żywność naturalna” często nie ma nic wspólnego z autentycznie zdrową i naturalną żywnością. W przypadku wielu producentów określenia te są niczym innym, niż zwykłym chwytem marketingowym, który ma przyciągnąć potencjalnych klientów (o czym łatwo można się przekonać, wczytując się w skład produktu umieszczony na etykiecie). Częstą praktyką jest również umieszczanie na opakowaniu wprowadzającego w błąd napisu „produkt identyczny z naturalnym”.

Dlatego wybierając produkty, które będziemy spożywali w trakcie do diety – czytajmy dokładnie etykiety lub kupujmy produkty ekologiczne.

Najbardziej szkodliwe środki chemiczne i ich oznaczenia

Emulgatory i regulatory kwasowości

E-621 (lub MSG) – glutaminan sodu, częsty składnik napojów w puszce, przypraw, zupek instant, słodyczy oraz sosów w proszku. Spożywany w dużych ilościach może wywołać bóle jelitowo- żołądkowe.

Środki słodzące

E-951 – aspartam – substancja podejrzewana o działanie rakotwórcze

E-954 – sacharyna – działa drażniąco na przewód pokarmowy. Obecna w m.in. w słodzikach, kawie rozpuszczalnej, produktach typu light.

Barwniki

E 102 – tartazyna – składnik oranżady, deserów w proszku, musztardy. Skumulowana w organizmie może wywołać skurcz oskrzeli u osób chorych na astmę.

E-120 – koszenila – dodawana do większości jogurtów, sosów do ciast, lodów, napojów alkoholowych. Może wywołać wstrząs anafilaktyczny, pokrzywkę oraz katar sienny.

E-133 – błękit brylantowy – częsty dodatek do warzyw konserwowych. Niewskazany dla osób z zespołem jelita nadwrażliwego i innymi schorzeniami układu pokarmowego.

E- 151 – czerń brylantowa – pojawia się w ciastach w proszku, jogurtach oraz sosach. Podejrzewana

o działanie rakotwórcze.

Konserwanty

E- 210 i E 211 – kwas benzoesowy i benzoesan sodu – obecny w napojach gazowanych, majonezach, margarynach, konserwach warzywnych, a nawet piwie. Może podrażniać śluzówkę żołądka oraz powodować reakcje alergiczne.

E- 220 do 223 – dwutlenek siarki i jego sole – składnik przecierów, soków owocowych, wina. Długotrwałe przyjmowany wraz pokarmem obniża ogólną odporność organizmu.

E- 236 do E-238 – kwas mrówkowy i jego sole – często pojawia się w marynatach oraz wysoko słodzonych sokach owocowych. Może powodować kwasicę metaboliczną.

Przeciwutleniacze (przeciwdziałają jełczeniu tłuszczów lub zmianom barwy)

E-280 – dodawany do chleba i wyrobów ciastkarskich. Podejrzewany o działanie rakotwórcze.

E-220 – może zaburzać pracę wątroby.

Czytaj więcej

Zdrowie na talerzu – soczewica

Jest sycąca, smaczna, zdrowa, ale wciąż niedoceniana. Jak wszystkie rośliny strączkowe stanowi źródło łatwo przyswajalnego białka, zawiera też dużo błonnika, który jest niezbędny do właściwego funkcjonowania układu pokarmowego. W nasionach soczewicy znajduje się mnóstwo witamin, m.in. B1, B2, B6  oraz kwas foliowy, a także wiele cennych składników mineralnych (wapń, fosfor, magnez, cynk oraz żelazo).

Choć potrawy z soczewicy są bardzo sycące, to jednak nie tuczą. Z tego też powodu są wykorzystywane w wielu różnych dietach, np. w diecie strukturalnej, diecie dla cukrzyków, diecie dobrych kalorii oraz diecie Montignaca (w której są stosowane jako zamiennik ziemniaków). Soczewica jest również doceniana przez wegetarian, którzy nie jedząc mięsa, są narażeni na niedobór białka.

Ta roślina strączkowa występuje w kilku odmianach, które nieco różnią się smakiem oraz długością gotowania.  W odróżnieniu od fasoli czy też grochu soczewica bardzo szybko chłonie wodę i nie wymaga uprzedniego moczenia, wystarczy więc wrzucić ją do garnka oraz zagotować.

Przygotowując dania z soczewicy warto pamiętać, iż jej ziarna twardnieją pod wpływem soli. Potrawy z soczewicy solimy, kiedy są ugotowane.

Proste i smaczne przepisy na dania z soczewicy

Soczewica ze szpinakiem

Składniki

1 ½ szklanki czerwonej soczewicy

3 szklanki wody

1 cebula

5-6 pieczarek

1 paczka mrożonego szpinaku

2 łyżki przecieru pomidorowego

zmiażdżony czosnek, curry, papryka

Sposób przygotowania: soczewicę gotować do miękkości, wystudzić. Podsmażyć posiekaną cebulę, dodać posiekane pieczarki, dusić razem kilka minut. Wyłożyć na patelnię szpinak, odparować, często mieszając. Do masy dodać czosnek, sól, curry i paprykę. Całość wymieszać z soczewicą, dodać przecier pomidorowy. Farszem można nadziewać naleśniki, można też jeść jako samodzielne danie lub podawać z ryżem.

Racuszki z soczewicy z daktylami

Składniki:

1 szklanka zielonej soczewicy

3 szklanki wody

10 suszonych daktyli

mąka pszenna

sól morska do smaku

olej roślinny

Sposób przygotowania: soczewicę ugotować w trzech szklankach wody ze szczyptą soli. Po ugotowaniu zemleć lub zmiksować, dodając nieco wody z gotowania. Daktyle posiekać na małe kawałeczki, wymieszać z soczewicą, dodać tyle mąki, aby masa nie była zbyt rzadka. Smażyć placuszki na rozgrzanym oleju do lekkiego zbrązowienia.

Zupa z zielonej soczewicy

Składniki:

25 dag zielonej soczewicy

5 szklanek wody

1 cebula

3 pomidory

3 -4 marchewki

oliwa z oliwek

1 łyżka koncentratu pomidorowego

przyprawy

Sposób przyrządzania: cebulę pokroić w kostkę i zeszklić na oliwie. Dodać pokrojoną marchew oraz, opłukaną soczewicę; zalać 5 szklankami wody. Gotować ok. 40 minut, aż soczewica stanie się miękka. Dodać pokrojone pomidory bez skórek, koncentrat i przyprawy. Uzupełnić odparowaną wodę, jeśli trzeba. Po 20 minutach nadaje się do spożycia.

Pasta dahl

Składniki

1 szklanka czerwonej soczewicy

2 szklanki wody

3 duże świeże pomidory (mogą być też z puszki)

marchew

odrobina masła

1 łyżka sosu sojowego (opcjonalnie)

Przyprawy – według gustu, np. garam masala, mielony kminek, kurkuma, kolendra, curry, sól, pieprz lub w innej wersji: imbir, ziarna białej gorczycy, kurkuma, curry, kumin.

Sposób przyrządzania: marchew oraz obrane ze skórki pomidory pokroić w drobną kostkę i ugotować z soczewicą. W międzyczasie podsmażyć na maśle wszystkie przyprawy (nie mogą się przypalić). Do soczewicy dodać sos sojowy oraz przyprawy, a następnie utrzeć wszystko drewnianą łyżką. Podawać na ciepło z ryżem basmati lub np. naleśnikami z mąki gryczanej. Dahl można też przechowywać w lodówce 2-3 dni i wykorzystywać jako pastę do chleba.

Czytaj więcej

Dieta dr Budwig

Dieta dr Johanny Budwig, biochemika z Niemiec, to dieta lecznica, która znalazła zastosowanie w leczeniu wielu schorzeń, jakich jak: choroba Alzheimera, nowotwory, miażdżyca, alergia, dermatozy czy depresja. Jej podstawą jest dostarczanie organizmowi pokarmów bogatych m. in. w tłuszcze omega-3, węglowodany złożone, błonnik i antyoksydanty.

Zasady diety:

1. Jedynym dopuszczalnym tłuszczem w diecie dr Budwig jest olej lniany będący źródłem omega-3 tłoczony na zimno i nieoczyszczony. Używanie jakichkolwiek innych tłuszczów jest całkowicie zabroniona. Tym samym osoby chcące przejść na taką kurację muszą definitywne zapomnieć o olejach rzepakowych, słonecznikowych, margarynach czy majonezach. Z menu wyeliminować trzeba też koniecznie wszelkie produkty smażone, tłusty nabiał i mięsa.

2. Żeby dieta odniosła zamierzony skutek olej lniany powinien być spożywany nie sam, ale w połączeniu z chudym białym serem. Oba te składniki wraz z dodatkiem chudego kefiru bądź jogurtu należy dokładnie połączyć za pomocą blendera. Konsystencja tzw. pasty musi przypominać z wyglądu majonez, bo dzięki temu szybciej zostaną przez organizm wchłonięte kwasy tłuszczowe.

3. W celach profilaktycznych każdy powinien przyjmować 2 łyżki stołowe oleju lnianego dziennie, natomiast w celach leczniczych od 4 do 6 łyżek stołowych wraz z 12,5 dkg chudego białego sera.

4. Dozwolone jest doprawianie tzw. pasty według własnych upodobań. Można ją jeść zarówno na słodko (z miodem i bakaliami), jak i w połączeniu z ziołami, warzywami czy owocami.

5. Dodatkowo, oprócz pasty, dieta dr Budwig zaleca spożywanie codziennie kilku łyżek świeżo zmielonego siemienia lnianego, który jest bogatym źródłem białka, błonnika, witamin, minerałów i naturalnych przeciwutleniaczy.

6. Pastę najlepiej jeść rano razem z muesli, płatkami zbożowymi, łyżką zmielonego siemienia lnianego i utartym jabłkiem albo, jak to woli, bez żadnych dodatków.

7. Stosujący dietę powinni też dla lepszych efektów wypić codziennie 1 szklankę letniego mleka acidofilnego, kefiru, maślanki lub jogurtu. Spożywanie mlecznych produktów fermentowanych, które zawierają łatwostrawne białko i pożyteczne bakterie, neutralizują toksyny i wspomagają układ odpornościowy.

8. Koniecznie trzeba spożywać tylko produkty świeże, które nie są konserwowane chemicznie.

9. Z jadłospisu wyeliminować też należy słodycze i wszystkie inne produkty z dodatkiem cukrów. Ograniczyć należy również spożywanie mięsa i wędlin, bo te zawierają zbyt dużą ilość konserwantów.

10. Jeść powinno się za to świeże warzywa i owoce (także w postaci soków).

Produkty, których w diecie dr Johanny Budwig nie może zabraknąć to:

• Ryby morskie (makrela, dorsz, śledź, tuńczyk) – nawet 200 g dziennie,
• Owoce świeże, ale nie należy ich mieszać,
• Warzywa, a głównie: brokuły, kapustę, brukselkę, marchew (warzywa można mieszać),
• Soki ze świeżych owoców – przynajmniej szklankę dziennie,
• Jogurty naturalne, kefiry, maślanka, mleko acidofilne,
• Pieczywo z pełnego przemiału,
• Drożdże spożywcze,
• Miód,
• Woda – nie mniej niż 2 litry wody dziennie.

Czytaj więcej

Dieta cukrzycowa

Dieta cukrzycowa jest jedną z tych diet, która wymaga od osoby ją stosującej ogromnej samodyscypliny. Ale jej stosowanie ma zasadnicze znaczenie dla zachowania zdrowia oraz uniknięcia komplikacji chorobowych. Dieta ta jest z reguły stosowana przez osoby chore na cukrzycę, ale w myśl zasady lepiej zapobiegać niż leczyć, może też być stosowana przez osoby pragnące się przed nią uchronić. Z racji tego iż ta dieta nie różni się specjalnie od tradycyjnej, zbilansowanej diety zdrowego człowieka, jedynym problemem jest zmiana dotychczasowych przyzwyczajeń żywieniowych, nabytych przez długie lata, na te prawidłowe. (więcej…)

Czytaj więcej