Zapomniane zboża. Część 1 – orkisz

Orkisz jest jednym z najstarszych zbóż uprawianych przez człowieka. Według naukowców początkowo występował na terenach Bliskiego Wschodu (obecny Iran, Irak oraz Turcja), z czasem jednak przywędrował na kontynent europejski i stał się podstawą diety starożytnych Rzymian. Wchodził w skład codziennych posiłków gladiatorów i żołnierzy, a także niewolników i rzymskiego plebsu. Najprawdopodobniej chleb wypiekany z mąki orkiszowej był rozdawany mieszkańcom Rzymu podczas wielkich igrzysk.

Także w średniowiecznej Europie orkisz cieszył się dużym uznaniem, cenili go zwłaszcza Germanie oraz Szwajcarzy. Jego gorącą orędowniczką była m.in. XII-wieczna mistyczka, św. Hildegarda z Bingen. Twierdziła ona, że jest to zboże najlepiej tolerowane przez organizm i posiadające cenne właściwości lecznicze, wzmacniające odporność całego organizmu i usprawniające procesy trawienia. Co ciekawe, w podobny sposób na temat orkiszu wypowiadali się chińscy dietetycy. Zgodnie z tradycyjną chińską medycyną orkisz ułatwia przyswajanie pokarmów i jest korzystny w stanach przewlekłego osłabienia.

Również współczesna medycyna docenia zdrowotne zalety orkiszu. Obecnie orkisz jest zalecany jako składnik diety wspomagającej pracę układu pokarmowego (leczenie otyłości, zespołu jelita drażliwego, zaburzeń prawidłowej flory przewodu pokarmowego, skłonności do wzdęć, nudności, biegunki, wymiotów). Zboże to jest doskonałym źródłem witamin z grupy B, PP oraz ważnych dla zdrowia składników mineralnych: żelaza, potasu oraz wapnia. Ponadto zawiera łatwo rozpuszczalny w wodzie włóknik oraz niewielką ilość glutenu (dlatego przetwory zbożowe z orkiszu są zabronione w diecie bezglutenowej).

Ta odmiana zboża uniknęła modyfikacji genetycznych, dzięki czemu zachowała naturalne właściwości odżywcze.

Produkty z orkiszu

Orkisz jest dziś stosowany przede wszystkim do wyrobu chleba, jednakże w sklepach ze zdrową żywnością znajdziemy również inne produkty orkiszowe: makarony, płatki, kasze, otręby, syrop, a nawet kawę.

Coraz więcej osób przyrządza również domowe wypieki, których podstawą jest mąka orkiszowa.

Chleb orkiszowy z ziarnami

Składniki:

750 g mąki orkiszowej

15 g drożdży

0,6 litra ciepłej wody

1 łyżka cukru,

10 g soli

1 łyżka oliwy

w zależności od upodobania – garść ziaren z dyni, lnu lub słonecznika

Sposób przygotowania: ziarna delikatnie podprażyć na suchej patelni (będą wtedy mniej wilgotne i bardziej aromatyczne). Drożdże rozpuścić w połowie odmierzonej letniej wody. W reszcie wody rozpuścić sól i cukier, dodać łyżkę oliwy. Mąkę wsypać do miski, wlać wodę z drożdżami, całość dobrze wymieszać. Wyrabiać ciasto przez około 10-15 minut, dolewając stopniowo wodę z solą i oliwą. Kiedy ciasto jest już lśniące i i odchodzi od brzegów miski, dodać przestudzone ziarna. Ciasto odstawić w ciepłe miejsce na godzinę do wyrośnięcia. Po przełożeniu ciasta do podłużnej foremki odczekać kolejne pół godziny. Piec w temperaturze 200 stopni, przez 45-50 minut.

Płatki orkiszowe na pożywne śniadanie

Sposób przygotowania: 1 filiżanka płatków, 4 filiżanki wody, szczypta soli. Wrzucić płatki i sól na gotującą się wodę. Gotować pod przykryciem na małym ogniu ok. 20 minut. Zmieszać z cynamonem, ulubionymi owocami i prażonymi pestkami.

Dodaj komentarz